Jak wspierać samodzielność dziecka do 3. roku życia

Samodzielność u maluszka nie oznacza radzenia sobie bez osoby dorosłej, lecz stopniowe nabywanie przez dziecko przekonania, że potrafi coś zrobić, że może próbować. Rolą rodzica/opiekuna więc jest towarzyszenie dziecku, a nie wyręczanie go w codziennych czynnościach. Kluczowe dla rozwoju samodzielności u dziecka jest zapewnienie mu bezpieczeństwa i poczucia akceptacji.

Jak zatem wspierać samodzielność maluszka? Oto kilka porad:

1.    pozwól dziecku próbować – dziecko uczy się samodzielności przede wszystkim poprzez działanie. Istotne jest zapewnienie mu czasu i przestrzeni na podejmowanie prób, nawet wówczas gdy robi coś nieidealnie lub w wolnym tempie. Nie pospieszaj dziecka i pomagaj tyle na ile jest to niezbędne;

2.    wspieraj samodzielność dziecka w codziennych czynnościach:

•    pozwalaj dziecku na samodzielne jedzenie rękami lub łyżką. Ważne jest, abyś zaakceptował bałagan, który jest nieodłącznym elementem nauki,

•    pozwól wkładać i zdejmować proste części garderoby,

•    zachęcaj do mycia buzi, rączek i ząbków,

•    ucz porządkowania zabawek poprzez wspólne sprzątanie, może to odbywać się np. w formie zabawy;

3.    pozwól dziecku na podejmowanie decyzji –  zaproponuj prosty i ograniczony wybór, np. „Chcesz kanapkę z szynką czy serem?” Podejmując łatwe decyzje maluch uczy się niezależności;

4.    akceptuj emocje dziecka – nauka samodzielności może wyzwalać u maluszka, m.in. złość czy rozczarowanie, dlatego rolą dorosłego jest nazywanie tych emocji, wspieranie dziecka i uczenie go, że takie emocje są naturalne i są jak najbardziej w porządku;

5.    chwal wysiłek, a nie tylko efekt – doceniaj starania, a nie perfekcję. Powiedz: „Widzę, że bardzo się starałeś/aś” zamiast „Zrobiłeś/aś to świetnie”. To doskonała motywacja do dalszych działań;

6.    stwórz bezpieczne środowisko, czyli zabezpiecz przestrzeń, w której przebywa dziecko (zastosowanie np. osłon, blokad, umieszczenie zabawek na wysokości dziecka, stałe miejsca na rzeczy itp.).  Im mniej będzie zakazów, tym większa możliwość odkrywania i rozwoju samodzielności;

7.    szanuj tempo rozwoju dziecka – unikaj porównywania z rówieśnikami, ponieważ każde dziecko rozwija się w swoim tempie i jest to naturalne.

Drogi Rodzicu, Twoja rola w zdobywaniu samodzielności przez dziecko jest bardzo istotna. Twoja obecność, cierpliwość i poświęcony czas sprzyjają odkrywaniu świata oraz zdobywaniu samodzielności przez maluszka. Od Twojej postawy zależy poczucie bezpieczeństwa dziecka i chęć motywacji do podejmowania samodzielnych działań. Nie krytykuj, doceniaj starania, nie wyręczaj, lecz pozwól dziecku eksplorować świat zapewniając wsparcie w razie potrzeby.